TĂNG BỔ BỐC PHỆ CHÍNH TÔNG - PHẦN III PHỤ LỤC

Chương 3

YẾU QUYẾT VỀ GIEO TIỀN

            Dùng ba đông tiền bỏ vào trong mai rùa, lắc qua lắc lại rồi gieo xuống[1] . Gieo lần thứ nhất được hào sơ, lần thứ hai là hào nhị, thứ ba là hào tam. Hợp lại thành một quẻ đơn là Nội quái. Gieo lần thứ tư được hào tứ, lần thứ năm được hào ngũ, lần thứ sáu được hào lục. Hợp lại thành Ngoại quái. Ngoại quái tức Thượng quái ở trên, Nội quái là Hạ quái nằm ở dưới. Hợp Thượng và Hạ thành Quẻ kép, hào phân ra Âm Dương. Hào Dương gọi là Cửu, hào âm gọi là Lục. Rồi còn phân ra Động Tĩnh. Tĩnh thì Dương là Dương, Âm là Âm. Đông thì Dương biến thành Âm, Âm biến thành Dương.

            I. QUI ĐỊNH CÁC HÀO TRONG QUẺ

 

              Mặt ngửa (N)           Mặt sấp (S)

             Ba đồng tiền gieo xuống không kể thứ tự trước sau , đều được tính như sau:

1.Nếu 2 mặt Ngửa 1 mặt Sấp là hào 單  Đơn[2]

 

            Thuộc Thiếu Dương – Hào này không Biến, nếu được Xung ấy là Ám động  

2. Nếu 2 mặt Sấp 1 mặt Ngửa gọi là 折 Chiết

 

Thuộc Thiếu Dương  - Hào này không Biến, nếu được xung ấy là Ám động

3. Nếu hoàn toàn Sấp không có Ngửa gọi là 重 Trùng

 

Thuộc Lão Dương. Trùng là Động, động thì Biến, tức Dương biến ra Âm

4. Nếu hoàn toàn Ngửa, không có Sấp gọi là 交  Giao

 

Thuộc Lão Âm. Giao là Động, động thì Biến, tức Âm biến thành Dương[3]

II. ĐỘNG BIẾN 384 HÀO TRONG 64 QUẺ

1. Càn Vi Thiên

    - Hào sơ động biến  thành Thiên Phong Cấu

    - Hào nhị động biến thành  Thiên Hoả Đồng Nhân

    - Hào tam động biến thành Thiên Trạch Lý

    - Hào tứ động biến thành Phong Thiên Tiểu Súc

    - Hào ngũ động biến thành Hoả Thiên Đại Hữu

    - Hào lục động biến thành Trạch Thiên Quải.

2. Thiên Phong Cấu

    - Hào sơ động biến  thành Càn Vi Thiên

    - Hào nhị động biến thành Thiên Sơn Độn

    - Hào tam động biến thành Thiên Thuỷ Tụng

    - Hào tứ động biến thành Tồn Vi Phong

    - Hào ngũ động biến thành Hoả Phong Đỉnh

    - Hào lục động biến thành Trạch Phong Đại Quá

3. Thiên Sơn Độn

    - Hào sơ động biến  thành Thiên Hoả Đồng Nhân

  

     - Hào nhị động biến thành Thiên Phong Cấu

    - Hào tam động biến thành Thiên Địa Bỉ  

    - Hào tứ động biến thành Phong Sơn Tiệm

    - Hào ngũ động biến thành Hoả Sơn Lữ

    - Hào lục động biến thành Trạch Sơn Hàm     

4. Thiên Địa Bỉ

                - Hào sơ động biến  thành Thiên Lôi Vô Vọng 

    - Hào nhị động biến thành Thiên Thuỷ Tụng

    - Hào tam động biến thành Thiên Sơn Độn 

    - Hào tứ động biến thành Phong Địa Quan

    - Hào ngũ động biến thành Hoả Địa Tấn

    - Hào lục động biến thành Trạch Địa Tuỵ

            5. Phong Địa Quan

                 - Hào sơ động biến  thành Phong Lôi Ích     

    - Hào nhị động biến thành Phong Thuỷ Hoán

    - Hào tam động biến thành Phong Sơn Tiệm

    - Hào tứ động biến thành Thiên Địa Bỉ 

    - Hào ngũ động biến thành Sơn Địa Bát

    - Hào lục động biến thành  Thuỷ Địa Tỉ

6. Sơn Địa Bát

                - Hào sơ động biến  thành Sơn Lôi Di         

    - Hào nhị động biến thành Sơn Thuỷ Mông   

    - Hào tam động biến thành Cấn Vi Sơn     

    - Hào tứ động biến thành Hoả Địa Tấn   

    - Hào ngũ động biến thành Phong Địa Quan

    - Hào lục động biến thành  Khôn Vi Địa

7. Hoả Địa Tấn

                 - Hào sơ động biến  thành Hoả Lôi Phệ Hạp   

    - Hào nhị động biến thành Hoả Thuỷ Vị Tế 

    - Hào tam động biến thành Hoả Sơn Lữ      

    - Hào tứ động biến thành Sơn Địa Bát  

    - Hào ngũ động biến thành Thiên Địa Bỉ 

    - Hào lục động biến thành  Lôi Địa Dự 

8. Hoả Thiên Đại Hữu

                - Hào sơ động biến  thành Hoả Phong Đỉnh    

  

    - Hào nhị động biến thành Li Vi Hoả

    - Hào tam động biến thành Hoả Trạch Khuê 

    - Hào tứ động biến thành Sơn Thiên Đại Súc

    - Hào ngũ động biến thành Càn Vi Thiên 

    - Hào lục động biến thành  Lôi Thiên Đại Tráng

Trên đây là dựa theo phép biến hoá của hao, có hào động tất biến, quẻ này biến ra quẻ kia . Mà trong ba hào của một quẻ có khi hào một động cùng  hào hai động,  có  khi  hào một động cùng  hào ba động, có khi hào hai  động cùng hào ba động, cũng có ba hào đếu động. Biến hoá vô cùng. Nay dựa vào biến hoá của Bát quái mà kê rõ như sau:

IV. BIÉN HOÁ CỦA BÁT QUÁI

1. Quẻ CÀN

- Động hào sơ biến Tốn

             - Động hào nhị biến Li

- Động hào sơ và nhị biến Cấn

- Động hào tam biến Đoài

- Động hào nhị và tam biến Chấn

- Động hào sơ và tam biến Khảm

- Động cả ba hào biến Khôn

2. Quẻ KHẢM

- Động hào sơ biến Đoài

             - Động hào nhị biến Khôn

- Động hào sơ và nhị biến Chấn

- Động hào tam biến Tốn

- Động hào nhị và tam biến Cấn

- Động hào sơ và tam biến Càn

- Động cả ba hào biến Li

3. Quẻ CẤN

 

- Động hào sơ biến Li

             - Động hào nhị biến Tốn

- Động hào sơ và nhị biến Càn

- Động hào tam biến Khôn

- Động hào nhị và tam biến Khảm

- Động hào sơ và tam biến Chấn

- Động cả ba hào biến Đoài

4. Quẻ CHẤN

 

- Động hào sơ biến Khôn

             - Động hào nhị biến Đoài

- Động hào sơ và nhị biến Khảm

- Động hào tam biến Li

- Động hào nhị và tam biến Càn

- Động hào sơ và tam biến Cán

- Động cả ba hào biến Tốn

            5. Quẻ TỐN

           

             - Động hào sơ biến Càn

             - Động hào nhị biến Cấn

- Động hào sơ và nhị biến Li

- Động hào tam biến Khảm

- Động hào nhị và tam biến Khôn

- Động hào sơ và tam biến Đoài

- Động cả ba hào biến Chấn

6. Quẻ Li

             - Động hào sơ biến Cấn

             - Động hào nhị biến Càn

- Động hào sơ và nhị biến Tốn

- Động hào tam biến Chấn

- Động hào nhị và tam biến Đoài

- Động hào sơ và tam biến Khôn

- Động cả ba hào biến Khảm

7. Quẻ KHÔN

             - Động hào sơ biến Chấn

             - Động hào nhị biến Khảm

- Động hào sơ và nhị biến Đoài

- Động hào tam biến Cấn

- Động hào nhị và tam biến Tốn

- Động hào sơ và tam biến Li

             - Động cả ba hào biến Càn

           

8. Quẻ ĐOÀI

 

- Động hào sơ biến Khảm

             - Động hào nhị biến Chấn

- Động hào sơ và nhị biến Khôn

- Động hào tam biến Càn

- Động hào nhị và tam biến Li

- Động hào sơ và tam biến Tốn

             - Động cả ba hào biến Cấn

            V. TẠP SỰ

            1. Cầu quan - Tiến chức

            凡 占 求 職 與 陞 官

             父 母 為 先 子 次 看

            父 鬼 有 興 終 有 望

兄 動子 興 枉 心 肝[4] 

Phàm chiêm cầu chức dữ thăng quan

Phụ Mẫu vi tiên Tử thứ khan

Phụ Quỷ hữu hưng chung hữu vọng

Huynh động Tử hưng uổng tâm can.

Phàm xem cầu chức với thăng quan

Phụ Mẫu đầu tiên, Tử kém hơn

Phụ, Quỷ vượng hưng đều triển vọng

Tử hưng Huynh động chỉ lao tâm

2. Hôn nhân

凡 人 占 卦 問 婚 姻

財 鬼 兩 全 便 可 成

鬼 是  夫 爻愁 子 動

財 為 妻 爻 怕 兄 興

Phàm nhân chiêm quái vấn hôn nhân

Tài Quỷ lưỡng toàn tiện khả thành

Quỷ thị Phu hào sầu Tử động

Tài vi Thê vị[5] phạ Huynh hưng

Phàm người xem quẻ hỏi hôn nhân

Tài Quỷ vẹn toàn tất sẽ thành

Quỷ là Phu tinh buồn Tử động

Tài tức Thê vị sợ Huynh hưng

3. Lục Giáp [6]

凡 人 占 卦 問 六 甲

子 怕 休 囚 父 怕 發

財 為 產 母 怕 兄 興

男 女 陰 陽 衰 旺 宜

Phàm nhân chiêm quái vấn Lục giáp

Tử phạ hưu tù, Phụ phạ phát

Tài vi sản mẫu phạ Huynh hưng

Nam nữ âm dương suy vương nghi.

Phàm người xem quẻ hỏi hoài thai

Sợ Tử hưu tù, sợ Phụ dao

Tài là sản phụ, Huynh đường động

            Suy vượng, âm dương biết gái trai.  

4. Gia trạch

  內 卦 為 宅 外 為 人

 內 外 相 生 宅 可 親

宅 若 剋 人  居 不 穩

人 能 剋 宅 住 無 靈[7]

Nội quái vi trạch ngoại vi nhân

Nội Ngoại tương sinh trạch khả thân

Trạch nhược khắc nhân cư bất ổn

Nhân năng khắc trạch trú vô ninh .

Nội quái là Nhà, ngoại quái Người

Nội Ngoại tương sinh tất ở đời

Nếu Trạch khắc Người tất chẳng ổn

Người mà khắc Trạch ở đâu yên.

災 衣 鬼 殺 交 動 惡

禍 患 遊 魂 及 八 純

世 在 二 爻 為 大 吉

身 居 三 四 守 常 倫

Tai y Quỷ sát giao động ố

Hoạ hoạn Du Hồn dữ Bát Thuần.

Thế tại nhị hào vi đại cát

Thân cư tam tứ thủ thường luân.

Quỷ sát động dao gặp hoạ luôn

Bát thuần, Du Hồn hoạ lại hơn

Thế tại nhị hào là đại cát

Thân nằm tam tứ tạm an thân

   

世 辰 剋 應 那 能 好

世 應 相 生 福 可 臻

Thế thần khắc Ứng na năng hảo,

Thế Ứng tương sinh phúc khả trân

Thế mà khắc Ứng tốt gì đâu

Thế Ứng tương sinh phúc đến dần.

本 宮 旺 相 宅 可 居

卦 內 休 囚 禍 未 除

Bản cung vượng tướng trạch khả cư

Quái nội hưu tù hoạ vị trừ

Bản cung vượng tướng Trạch ở yên

Quái bị tù hưu hoạ hoạ ưu phiền.

5. Tiến nhân khẩu

添 人 進 口 要 財 明

子 旺 財 明 便 可 成

父 發 兄 搖 難 永 遠

鬼 爻 發 動 禍 相 仍

Thiêm nhân tiến khẩu yếu tài minh

Tử vượng Tài minh[8] cánh khả thành

Phụ phát Huynh dao nan vĩnh viễn

Quỷ hào phát động hoạ tương nhưng

Thêm người tăng khẩu, vượng Tài hào

Tử vượng Tài hưng mới đạt nào.

Huynh Phụ động dao đâu vĩnh viễn

Quỷ hào hưng phát hoạ làm sao.

6. Tật bệnh

白 虎 爻 中 剋 用 來

更 加  五 墓 大 凶[9] 災

決 然 未 病 先 知 死

付  錢 火 急 買 棺 材

Bạch Hổ hào trung khắc Dụng lai

Cánh gia ngũ Mộ đại hung tai

            Quyết nhiên vị bệnh tiên tri tử

            Phó tiền hoả cấp mãi quan tài.

            Bạch Hổ lâm cung khắc Dụng hào

             Gia thêm ngũ Mộ lắm hung tai.

            Chưa bệnh đã quyết là chắc chết

                        Đưa tiền mua gấp lấy quan tài. 

白 虎 爻 中 卦 內 興

若 逢 墓 絕 不 虛 驚

若 逢 透 出 還 先 剋

解 喜 雙 全 是 福 生[10]  

Bạch Hổ hào trung quái nội hưng

Nhược phùng Mộ, Tuyệt bất hư kinh

Nhược phùng thấu xuất hoàn tiên khắc

Giải hỉ song toàn thị phúc sinh.

Bạch Hổ lâm hào lại động hưng

Mộ Tuyệt gia thêm khỏi hãi kinh

Nếu lại gặp hào lai chế khắc

Mừng được song toàn phúc phát sinh.

            7. Ca Quyết hung cát về Tật bệnh

               Con xem cho cha mẹ

            子 占 父 病 幾 時 痊

            鬼 要 興 隆 父 要 安

            兄 動 纏 綿 難 脫 體

子 興 財 發 入 黃 泉

Tử chiêm Phụ bệnh kỷ thời thuyên

Quỷ yếu hưng long, Phụ yếu yên.

Huynh động liên miên nan thoát thể

Tử hưng tài phát nhập hoàng tuyền.

Cha bệnh con xem có giảm thuyên,

Quỷ cần hưng vượng, Phụ cần yên.

Huynh động liên miên nào thoát được,

Tử hưng Tài động nhập hoàng tuyền[11]

‚ Cha mẹ cho con

子 病 親 來 問 卦 因

兄 興 子 旺 死 還 生

官 交 父 動 終 難 保

財 動 纏 綿 病 再 添

                Tử bệnh thân lai vấn quái nhân

Huynh hưngTử vượng tử hoàn sinh

Quan giao Phụ động chung nan bảo

Tài động triền miên bệnh tái thiêm

Cha mẹ xem con bệnh có ngừng

Chết mà sống lại Tử Huynh hưng

Quan Phụ động giao rồi khó sống

Tài động liên miên bệnh chẳng ngừng.

ƒ Chồng xem cho vợ

夫 問 其 妻 疾 病生

財 興 子 動 便 安 然

鬼 爻 發 動 加 沈 重

父 發 兄 興 定 鼓 盆

Phu vấn kỳ thê tật bệnh sinh

Tài hưng Tử động tiện an nhiên

Quỷ hào phát động gia trầm trọng

Phụ động Huynh hưng định cổ bồn

Chồng xem vợ bệnh có yên không

Tử  Tài hưng vượng tất an lòng

Quỷ hào phát động thêm trầm trọng

Huynh hưng Phụ động ấy thê vong.

„  Vợ xem cho chồng

妻 占 夫 病 未 安 然

鬼 靜 財 興 可 放 心

兄 子 交 重 思 義 絕

父 搖 難 愈 病 沈 沈

Thê chiêm phu bệnh vị an nhiên

Quỷ tĩnh Tài hưng khá phóng tâm

Huynh Tử giao trùng tư nghĩa tuyệt

Phụ dao nan dũ bệnh trầm trầm

Vợ xem chồng bệnh có yên không

Quỷ tỉnh Tài hưng được an lòng

Huynh Tử động giao tất li biệt

Phụ dao tạt bệnh mãi không xong.

… Xem cho anh em 

兄 弟 來 占 疾 病纏

父 興 兄 靜 便 回 生

鬼 動 財 興[12]  黃 泉 客

子 動  留連 鎮 日 眠

Huynh đệ lai chiêm bệnh tật triền

Phụ hưng Huynh tĩnh tiện hồi sinh

Quỷ động Tài hưng hoàng tuyền khách

Tử động lưu liên trấn nhật miên

Anh em xem bệnh biết tình hình

Phụ hưng Huynh tĩnh tất hồi sinh

Quỷ động Tài hưng về chín suối

Tử động dây dưa lắm hãi kinh.

† Xem cho nộ bộc

奴 僕 淹延 疾 病 纏

鬼 搖 疾 病 更 連 綿

財 安 子 動 無 他 事

父 動 兄 興 不 再 生

Nô bộc yểm diên tật bệnh triền

Quỷ dao tật  bệnh cánh liên miên

Tài an Tử động vô tha sự

Phụ động Huynh hưng bất tái sinh.

Nô bộc yếu đau luận bệnh tình,

Quỷ mà dao động bệnh đâu lành   

Tài yên, Tử động không lo ngại

Phụ động Huynh hưng phải bỏ mình.

‡ Xem sống chết

金 為 屍 兮 木 為 棺

土 為 墓 兮 仔 細 看

屍 立 棺 上 人 必 死

墓 照 棺 兮 難 復 生

Kim vi thi hề Mộc vi quan

Thổ vi Mộ hề tử tế khan

Thi lập quan thượng nhân tất tử

Mộ chiếu quan hề nan phục sinh

Kim là thây, Mộc đúng quan tài,

Thổ là mồ mã, đúng nào sai.

Thây đứng trên quan người ắt chết

Mồ chiếu đến quan tất bỏ đời.   

8.  Hành nhân  

             Con xem cha lúc nào về

            子 來 占 父 幾 時 回

父 鬼 興 隆 一定 來

兄 弟 交 揚 多 阻 隔

財 興 子 發 主 遲 滯

Tử lai chiêm Phụ kỷ thời hồi

Phụ Quỷ hưng long nhất định lai

Huynh Đệ giao dương đa trở cách

Tài hưng Tử phát chủ trì trề

Con muốn xem cha lúc nào về

Phụ, Quỷ vượng hưng chắc đã kề.

Huynh Đệ giao trùng nhiều ngăn trở,

Tài hưng, Tử vượng phải trệ trì.

            ‚ Cha xem con lúc nào về

子 回 弟 動定 遲 留

父 發 無 歸 更 可 憂

若 值 子 興 財 又 動

雙 親 頓 足 倚 門 愁

Tử hồi Đệ động định trì lưu

Phụ phát vô qui cánh khả ưu

Nhược trị Tử hưng Tài hựu động

Song thân đốn túc ỷ môn sầu.

 Xem con (về) Huynh động còn lưu lại

Phụ phát không vệ lại thêm lo.

Nếu Tử đã hưng, Tài lại động

Song thân tựa cửa mãi mong chờ.

ƒ Xem anh em lúc nào về

手 足 情 深 久 別 離

父 興 兄 動 是 歸 期

鬼 搖 財 動 無 歸 日

子 若 興 隆 定 主 遲

Thủ túc tình thâm cửu biệt nan

Phụ hưng Huynh động thị qui kỳ

Quỷ dao Tài động vô qui nhật

Tử nhược hưng long định chủ trì.

Như thể chân tay cách biệt lâu

Huynh động, Phụ hưng, khỏi phải chờ .

Quỷ Tài dao động không về được

Tử nếu vượng hưng chậm trễ giờ.

„ Vợ xem lúc nào chồng về

妻 擲 金 錢 問 君 因

鬼 財 內 發 即 回 程

子 興 兄 動 他 鄉 客

父 動 歸 期 却 有 音

Thê trịch kim tiền vấn quân nhân

Quỷ Tài nội phát tức hồi trình

Tử hưng Huynh động tha hương khác

Phụ động quy kỳ khước hữu âm

Vợ vất tiền ra để bói phu

Nội Tài Quỷ phát tức chồng về

Tử hưng Huynh động đang lang bạt

Phụ động ngày về đã có tin.

… Chồng xem vợ lúc nào về

夫 問 其 妻 去 未 還

父 興 鬼 動 恐 留 難

子 興 財 發 臨 門 戶

夫 婦 相 看 開 笑 顏

Phu vấn kỳ thê khứ vị hoàn

Phụ hưng Quỷ động khủng lưu nan

Tử hưng Tài phát lâm môn hộ

Phu phụ tương khan khai tiếu nhan

Chồng hỏi vợ mình về lúc nao

Phụ hưng Quỷ động phải còn lâu

Tử hưng Tài động về tức khắc

Vui vẻ vợ chồng đã có nhau.

† Xem nô bộc lúc nào về

主 因 奴 婢 特 來 占

子 動 財 興 必 到 門

父 發 兄 交 歸 未 得

鬼 交 主 節 更 留 連

Chủ vì nô bộc hỏi tướng gia

Tử động Tài hưng tất đến nhà

Phụ Huynh dao động đâu về được

Quỷ giao tất có ý chần chờ.

‡ Xem người đến

約 定 人 來 人 不 來  

只 因 兄 鬼 發 如 雷

財 興 子 旺 須 臾 至

父 動 中 間 書 信 回

Ứơc định nhân lai nhân bất lai

Chỉ nhân Huynh Quỷ phát như lôi

Tài hưng Tử vượng tu du chí

Phụ động trung gian thư tín hồi.

Ước hẹn người đâu chẳng đến cùng

Chỉ vì Huynh Quỷ vượng rồi hưng.

Tử Tài hưng vượng tức thời đến,

Phụ động thư về chẳng phải mong.

  

9. Xem đi xe tàu

出行 謁 貴 及 尋 人

兄 爻 交 動 不 可 親

子 旺 財 明 須 吉 利

父 興 既 去 又 回 程

Xuất hành yết quí cập tầm nhân

Huynh hào dao động bất khả thân

Tử vượng Tài minh tu cát lợi,

Phụ hưng ký khứ hựu hồi trình

Xuất hành yết quí với tìm người

Dao động Huynh hào chẳng đến nơi.

Tử vượng Tài hưng tất được lợi,

Phụ hưng cất bước lại thành thôi

10. Xem cầu tài

凡 人 占 卦 問 求 財

父 動 艱 難 兄 動 災

子 旺 財 明 須 得 意

兄 興 遲 滯 是 非 來

Phàm nhân chiêm quái vấn cầu tài

Phụ động gian nan Huynh động tai.

Tử vượng Tài minh tu dắc ý,

Huynh hưng trì trệ thị phi lai.

Phàm nhân xemquẻ hỏi cầu tài

Phụ động khó khăn, Huynh động tai

Tử vượng Tài giao thì đắc ý

Huynh dao trì trệ thị phi dài

11. Xem mưu sự

謀 事 難 明 成 不 成

官 鬼 發 作 枉 費 心

財 明 子 旺 終 成 就

父 發 還 當 費 力 成

Mưu sự nan minh thành bất thành

Quan Quỷ phát tác uổng phí tâm

Tài minh Tử vượng chung thành tựu

Phụ phát hoàn đương phí lực thành.

 Mưu sự chẳng rõ được hay không

Quỷ hào phát động chẳng hài lòng

Tài hưng Tử động tất thành việc

Phụ động ra sức việc mới xong.

12. Xem kiện người

我 欲 興 詞 去 告 人

兄 財 子 動 狀 難 成

父 興 子 旺 須 成 訟

財 動 文 書 斷 不 成

Ngã dục hưng từ khứ cáo nhân

Huynh Tài Tử động trạng nan thành

Phụ hưng Tử vượng tu thành tụng

Tài động văn thư đoán bất thành.

Ta muốn đưa đơn kiện cáo người

Hunh, Tài, Tử động việc không xuôi

Tử vượng, Phụ hưng tất thành kiện

Tài động giấy tờ bị lôi thôi.

13. Xem bị người kiện

他 人 告 我 果 如 何

子 動 兄 興 定 是 虛

父 鬼 交 動 成 大 事

財 興 即 是 剋 父 書

Tha nhân cáo ngã quả như hà

Tử động Huynh hưng định thị hư

Phụ Quỷ giao trùng thành đại sự

Tài hưng tất thị khắc văn thư.

Người khác kiện ta biết thế nào

Tử động, Huynh hưng chẳng đáng lo.

Phụ Quỷ đều dao tất việc lớn

Tài hưng tất có khắc văn thư.

14. Xem quan sự

是 非 官 訟 何 時 休

父 鬼 搖 搖 最 可 憂

子 動 旺 時 意 欲 散

兄 興 財 發 事 悠 悠

Thị phi quan tụng hà thời hưu

Phụ Quỷ dao dao tối khả ưu.

Tử động vượng thì ý dục tán

Huynh hưng Tài phát sự du du.

Thị phi kiện tụng lúc nào thôi

Phụ Quỷ đều dao quá lo rồi.

Tử động tất lòng thôi muốn kiện

Huynh hưng Tài động mãi không rồi.

15. Xem mất vật

凡 人 占 卦 問 失 物

官 鬼 爻 動 必 是 賊

父 兄 發 動 恐 難 尋

子 動 財 安 尋 易 得

Phàm nhân chiêm quái vấn thất vật

Quan Quỷ hào động tất thị tặc

Phụ Huynh phát động khủng nan tầm

Tử động Tài an tầm dị đắc.

             Mất vật bói xem thử thế nào.

            Động Quỷ tất là cướp đã vào

            Phụ Huynh đểu động đâu tìm được

            Tử động Tài yên được dễ sao.

16. Xem đánh bạc

賭 博 輸 贏 兩 未 明

財 生 子 旺 我 富 贏

若 然 父 鬼 兄 爻 動

賭 博 門 中 莫 去 親

Đổ bác thâu doanh lưỡng vị minh

Tài sinh Tử vượng ngã phú dinh

Nhược nhiên Phụ, Quỷ, Huynh hào động

Đổ bác môn trung mạc khứ thân.

Đánh bạc được thua bói xem sao

Lắm của Tài sinh Tử vượng hào

Nếu như Phụ, Quỷ, Huynh hào động

Người đánh xưa nay cũng chẳng chào.

博 弈 求 財 財 是 本

子 孫 出現 財 臨 之  

更 兼 旺 無 刑 相 剋

管 取 歡 欣 稱 意 心

Bác dịch cầu tài, Tài thị Bổn

Tử Tôn xuất hiện Tài lâm chi

Cánh kiêm vượng vô hình tương khắc

Quản thủ hoan hân xứng ý tâm

Cờ bạc cầu tiền, Tài ấy gốc,

Tử Tôn xuất hiện với hào Tài

Nếu như vượng tướng không hình khắc,

Vui vẻ vừa lòng chẳng kém ai.

17. Xem tìm thầy chửa bệnh

夫 病 欲 醫 須 卦 靜

爻 須  旺 相子 扶 身

應 爻 及 外 為 醫 者

內 卦 身 爻 是 病 人

Phù bệnh dục y tu quái tĩnh,

Hào tu vượng tướng Tử phù thân.

Ứng hào cập ngoại vi y giả

Nội quái thân hào thị bệnh nhân,

Xem bệnh tìm thầy nên an tĩnh,

Hào thì vượng tướng, Tử phò Thân.

Ứng hào ngoại quái là thầy thuốc,

Nội quái hào Thân ấy bệnh nhân

醫 能 剋 病 方 有 效

病 若 剋 醫 藥 不 靈

鬼 爻 持 世 人 難 保

吉 殺 加 臨 獲 萬 金

Y năng khắc bệnh phương hữu hiệu,

Bệnh nhược khắc Y, dược bất linh.

Quỷ hào trì thế, nhân nan bảo

Cát sát gia lâm hoạch vạn kim.

Thầy khắc bệnh nhân thì kiến hiệu.

Bệnh nếu khắc Thầy thuốc chẳng linh.

Quỷ hào trì Thế người mất mạng

Cát sát [13]gia lâm giống được vàng.

18. Xem có ý về hay không

世 應 相 生 有 意 還

雖 道 無 財 常 准 擬

外 生 內 卦 有 還 心

內 外 比 和 猶 利 益

Thế Ứng tương sinh hữu ý hoàn.

Tuy đạo vô Tài thường chuẩn nghĩ

Ngoại sinh Nội quái hữu hoàn tâm

Nội Ngoại tỉ hoà do lợi ích.

Thế Ứng tương sinh có ý về,

Hào Tài không hiện chảng trì nghi.

Ngoại sinh Nội quái lòng đã định

Nội Ngoại tỉ hoà lợi kém chi.

  

子 與 財 爻 動 生 世

他 必 自 來 還 有 意

相 有 生 財 意 欲 還

相 剋 無 財 徒 再 寬   

Tử dữ Tài hào động sinh Thế

Tha tất tự lai hoàn hữu ý

Tương hữu sinh Tàí ý  dục hoàn

Tương khắc vô Tài đồ tái khoan

Tử Tài cùng động lại sinh Thế,

Tự ý người kia ý muốn về

Nếu đã sinh Tài tất có ý

Tương khắc không Tài chẳng muốn đi.

VI.   星 煞 TINH SÁT                                       

1. 月 解 Nguyệt Giải

    Bệnh nhân xem gặp sao này tất lành bệnh

月 解 正 二 起 於 申

三 四 還 從 酉 上 陳

五 六 之 月 居 戌 上

七 八 亥 上 存 能 行

九 十 之 月臨 午 位

子 丑 之 月 未 宮明  

Nguyệt Giải chính nhị khởi ư Thân

Tam tứ hoàn tòng Dậu thướng trần.

Ngũ lục chi nguyệt cư Tuất thượng

Thất bát Hợi thượng tồn năng hành

Cửu thập chi nguyệt lâm Ngọ vị

Tí Sửu chi nguyệt Mùi cung minh.

(Tháng Giêng, hai Nguyệt Giải khởi ở Thân

Tháng ba, tháng tư tính từ Dậu

Tháng năm và sáu ở tại Tuất

Tháng bảy và tám  ở tại Hợi

Tháng chín và mười ở tại Ngọ

Tháng mười một và chạp ở nơi Mùi)

2. 日 解 Nhật Giải

Xem quan sự gặp sao này tất việc tán.

甲 己 逢 蛇 乙 庚 猴

丙 辛 逢虎丁 壬 牛

戊 癸 逢 雞 官 事 散

病 人 無 藥 不 須 憂  

Giáp Kỷ phùng xà, Ất Canh hầu

Bính Tân phùng hổ, Đinh Nhâm ngưu

Mậu Quí phùng kê quan sự tán

Bệnh nhân vô dược bất tu ưu.

(Giáp Kỷ ở Tị, Ất Canh ở Thân

Bính Tân tại Dần, Đinh Nhâm ở Sửu

Mậu Quí tại Dậu, việc quan tan.

Bệnh nhân không có thuốc cũng chẳng lo).

3.天 醫  Thiên Y

Người bệnh xem gặp sao này, uống thuốc tất công hiệu.

天 醫 正 卯 二 豬 臨

三 月 隨 丑 四 未 正

五 蛇 六 兔 七 居 亥

八 牛 九 羊 十 巳 二

十 一 再 來 尋 卯 上

十 二 亥 上 作 醫 人

Thiên Y chính Mão, nhị Trư lâm

Tam nguyệt tuỳ Sửu, tứ Mùi chính

Ngũ Xà, lục Thố, thất cư Hợi

Bát Ngưu, cửu Dương, thập Tị nhị

Thập nhất tái lai tầm Mão thượng

Thập nhị Hợi thượng tác y nhân)

(Thiên Y tháng Giêng ở Mão, tháng hai ơ Hợi

Tháng ba ở Sửu, tháng tư chính ở Mùi

Tháng năm tại Tị, sáu ở Mão, bảy ở Hợi

Tháng tám tại Sửu, chín ở Mùi, mười ở Tị

Tháng mười một lại ở tại Mão

Tháng chạp ở Hợi làm thầy thuốc)

4. 天 赦 Thiên Xá

Gọi là 散 神 Tán thần

春 戊 寅 赦 巳 喝 散

夏 赦 甲 午 申 喝 看

秋 戊 申 亥 遇 官 方

冬 寅 甲 子 赦 罪 人

Xuân Mậu Dần Xá Tị hát tán

Hạ Xá Giáp Ngọ Thân hát khán

Thu Mậu Thân Hợi ngộ quan phương

Đông Dần Giáp Tí Xá tội nhân.

(Mùa Xuân  Mậu Dần tại Tị, mùa Hạ Giáp Ngọ tại Thân, mùa Thu Mậu Thân tại Hợi, mùa Đông Giáp Tí tại tại Dần)

5. 皇 恩 天 赦 Hoàng Ân Thiên Xá

正 戌 二 牛 三 虎 鄉

四 蛇 五 雞 六 兔藏

七 子 八 馬 九 月 亥

十 龍 子 猴 十 二 羊 

Chính Tuất, nhị Ngưu, tam Hổ hương

Tứ Xà, ngũ Kê, lục Thố tàng

Thất Tí, bát Mã, cửu nguyệt Hợi

Thập Long, Tí Hầu, thập nhị Dương.

甲 乙 蛇 頭 戊 己 寅

庚 辛 酉 位 丙 丁 申

壬 癸 但 從 卯 位 是

官 事 消 除 百 事 寧

Giáp Ất Xà đầu, Mậu Kỷ Dần

Canh Tân Dậu vị, Bính Đinh Thân

Nhâm Quí đản tòng Mão vị thị

Quan sự tiêu trừ bách sự ninh

           

            Tháng Giêng ở Tuất, hai ở Sửu, ba tại Dần

            Tháng tư tại Tị, năm ở Dậu, sáu ở Mão

Bảy ở Tí, Tám tại Ngọ, chín ở Hợi

            Mười ở Thìn, mười một ở Thân, mười hai ở Mùi

Giáp Ất ở Tị, Mậu Kỷ tại Dần

Canh Tân ở Dậu, Bính Đinh tại Thân

Nhâm Quí ở Mão, việc quan tất tan

Trăm việc đều yên ổn

6. 鰥 寡 殺 Quan Quả Sát

Xem Hôn nhân xem gặp sao này phát động chủ chết yểu.

春 牛 不 下 田

夏 龍 飛 上 天

秋 羊 枯 草 死

冬 犬 厭 前 緣

Xuân Ngưu bất hạ điền

Hạ Long phi thượng thiên

Thu Dương khô thảo tử

Đông Khuyển yếm tiền duyên.

Xuân trâu (Sửu) không xuống ruộng

Hạ rồng (Thìn) bay lên trời

Thu dê (mùi) có khô chết

Đông chó (Tuất) ghét duyên xưa.

7. 咸 池 殺 Hàm Trì Sát[14]

Lại có tên là Đào Hoa Sát, xem Hôn nhân kỵ

寅 午 戌 兔 從 芽 裏出 

巳 酉 丑 躍 馬 南 方 走

申 子 辰 雞 叫 亂 人 倫

亥 卯 未 鼠 子 當 頭 忌

Dần Ngọ Tuất Thố tòng nha lý xuất

Tị Dậu Sửu dược Mã nam phương tẩu

Thân Tí Thìn Kê khiếu loạn nhân luân

Hợi Mão Mùi Thử tử đương đầu kỵ.

Dần Ngọ Tuất thỏ (Mão) ra từ mầm non

Tị Dậu Sửu ngựa (Ngọ) chạy về phương nam

Thân Tí Thìn gà (Dậu) gáy loạn nhân luân

Hợi Mão Mùi chuột (Tí) phải ra đương đầu.

8. 墓 門 開 殺 Mộ Môn Khai Sát

Xem bệnh gặp tất hung

甲 己 見 金 墓 門 開

丙 丁 見 水 哭 哀 哀

戊 己 見 木 須 防 危

庚 辛 見 火 孝 服 來

壬 癸 會 土 難 回 避

縱 不 死 時 也 損 財

Giáp Kỷ kiến kim Mộ môn khai

Bính Đinh kiến thuỷ khốc ai ai

Mậu Kỷ kiến mộc tu phòng nguy

Canh Tân kiến hoả hiếu phục lai

Nhâm Quí hội thổ nan hồi tị

Túng bất tử thời dã tổn tài.

Giáp Kỷ gặp Kim của Mộ mở,

Bính đinh gặp thuỷ khóc bi ai

Mậu Kỷ thấy mộc tất phòng nguy

Canh Tân thấy hoả tất tang chế

Nhâm Quí gặp thổ khó tránh được

Nếu không chết cũng hao tài.

9. 喪 車 殺 Táng Xa Sát

Xem bệnh gặp tất nguy

喪 車 春 雞 夏 鼠 來

秋 兔 冬 馬 好 安 排

人 來 占 病 與 他 斷

火 急 討 錢 買 棺 材

Táng Xa xuân Kê hạ Thử lai

Thu Thố đông Mã hảo an bài

Nhân lai chiêm bệnh dữ tha đoán

Hoả cấp thảo tiền mãi quan tài

Táng Xa xuân gà (Dậu), hạ thì chuột (Tí)

Thu thỏ (Mão), đông ngựa (Ngọ) khéo an bài

Người đến xem bệnh cùng việc khác

Gấp gáp giao tiền mua quan tài

10. 天 哭 殺 Thiên Khốc Sát

Xem bệnh gặp tất hung

哭 聲 正 五 九 羊 神

二 六 十 n月 猴 上 嗔

三 七 十 一 雞 鳴 處

四 八 十 二 犬 吠 聲

Khốc thanh chính, ngũ, cửu Dương thần

Nhị lục thập nguyệt Hầu thượng sân

Tam thất thập nhất Kê minh xứ

 Tứ bát thập nhị khuyển phệ thanh  

 Nhược lâm thân thượng ưu khốc khấp,

Định tri hạ tự tự  triêm nhân

Tháng Giêng, tháng năm và chín tiếng khóc (Khốc) ở Dương (Mùi) thần

Tháng hai, sáu, mười ở tại khỉ (Thân)

Tháng ba, bảy, mười một nơi gà (Dậu) gáy

Tháng tư, tám, mười hai tiếng chó (Tuất) sủa.

Nếu ở tại Thân lo khóc mãi

Biết chắc nước mắt thấm ướt người.

11. 白 虎 殺 Bạch Hổ Sát

Xem gặp ở Quỷ động cùng ở Thế tất đau buồn

正 月 從 申 岂 順 行 十 二 月 到 未 即 月 破 也

Chính nguyệt tòng Thân khởi, thuận hành thập nhị nguyệt, đáo Mùi tức Nguyệt phá dã

Tháng Giêng khởi ở Thân, chuyển theo chiều thuận cho đến thàng mười hai là ở Mùi, tức gặp Nguyệt phá[15] 

---

[1] Thông thường dùng hai mai rùa, một cái thật lớn  và một cái nhỏ còn để yếm. Dung 3 đông tiền nguyên vẹn, cùng một loại tiền để khi gieo đồng tiền có xác suất giống nhau. Bỏ ba đồng tiền vào trong mai rùa nhỏ, dùng ngón tay cái và trỏ bịt lấy hai đầu rồi lắc nhiều lân, xong cất ngón cái thả ba đồng tiền xuống mai rùa lớn. Mặt đồng tiền có ghi niên hiệu là mặt ngửa, mặt ghi giá trị tiền là mặt sấp.Như đồng tiền đời Minh Mệnh thì mặt ghi “Minh Mệnh thông bảo” là mặt ngửa, mặt còn lại hoặc ghi “thập văn”(mười đồng) là mặt sấp.  Với thầy bói mù, thi chi cần sờ là biết sấp hay ngửa.

[2] Theo thuật ngữ Ngửa gọi là 笑 Tiếu,  Sấp gọi là 背 Bối

[3] Ba mặt Sấp cũng như ba mặt ngửa chỉ hoàn toàn Dương và hoàn toàn Âm, không điều hoà Âm Dương nên động. Ba mặt Sấp là hào Dương sẽ biến thành Âm; ba mặt Ngửa là hào Âm sẽ biến thành Dương.

[4] Từ này sách ghi là 機 Cơ, nhưng phải là 肝  Can, mới hợp vận.

[5] Từ này sách ghi 爻 hào , phải đổi thành 位  Vị, mới hợp luật Bằng Trắc

[6] Tứcxem phụ nữ mang thai.

[7] Chắc là chữ 寧 Ninh mới hợp lẽ

[8] Từ này đổi là 興 Hưng mới thích hợp và khỏi phải lập lại.

[9] Nguyên bản chép 內 Nội, không đúng bằng trắc câu thơ, phải sửa là 凶Hung.

[10] Nguyên bản là 神 Thần, sai vần, sửa lại là生 Sinh

[11] Hoàng tuyền: suối vàng, ý nói chết.

[12] Nguyên bản là 發 phát, sai bằng trắc câu thơ, nên sửa lại là “hưng”

[13] Câu này ý không rõ, chữ 殺 Sát ở đây chắc chỉ hào Tử Tôn kỵ thần của Quan Quỷ.

[14] tức sao Đào Hoa ở Tử Vi Đẩu Số. Tuổi Dần Ngọ Tuất an tại Mão, Thị Dậu Sửu an ở Ngọ….

[15] Tháng Giêng tại Thân, tháng hai ở Dậu, tháng ba ở Tuất…tháng mười hai ở Mùi, mà tháng mười hai là Sửu tức gặp Nguyệt phá.