TĂNG BỔ BỐC PHỆ CHÍNH TÔNG - Chương 27 TỪ TỤNG
Chương
27
TỪ TỤNG
詞 訟
KIỆN
CÁO
小 忿 小 懲 必 至 爭 長 兢 短
大 虧 既 負 甯 不 訴 枉 身 冤
Tiểu phẫn tiểu trừng tất chí
tranh trường cạnh đoản
Đại khuy ký phụ ninh bất tố uổng
thân oan
Hờn giận nhỏ nhoi đưa đến tranh canh hơn thua
Đã thua thiệt lớn sao không kiện tụng để tỏ oan uổng.
1.
欲 定
輸 贏 - 須 詳 世 應
Dục định thâu
doanh – Tu tường Thế Ứng
Muốn định hơn thua – Nên rõ Thế
Ứng .
Trong
quẻ Thế và Ứng là tượng bên nguyên và bên bị, Biết rõ ràng Thế Ứng tất có thể
biết hơn thua.
2.
應 乃
對 頭 要 休 囚 子 絕
世 為 自 己 宜 帝 旺
長 生
Ứng nãi
đối đầu yếu hưu tù Tử Tuyệt
Thế vi tự kỷ nghi Đế Vượng, Trường Sinh
Ứng là kẻ đối đầu cần hưu tù Tử Tuyệt,
Thế là mình nên Đế Vượng, Trường Sinh.
Không kể là nguyên cáo hay bị cáo.
Khi xem Thế là mình, Ứng là người đối đầu. Ứng vượng Thế suy là người mạnh ta yếu,
Thế vượng Ứng suy là người yếu ta mạnh.
3.
相 冲
相 剋 乃 是 欺 凌 之 象
Tương xung tương khắc nãi thị khi lăng chi tượng
. Tương xung tương khắc là tượng khinh dễ làm nhục.
Thế
hào hình khắc Ứng hào chưa phải ta thắng, nhưng tượng ta khinh dễ người. Phải được
Quỷ khắc hào Ứng thì ta mới thắng. Động hào với Nhật thần, Nguyệt kiến khắc Ứng
cũng thế.
4. 相 生 相 合 終 成 和 好 之 情
Tương sinh tương hợp
chung thành hoà hảo chi tình
Tương sinh tương hợp cuối cùng cũng
thành hoà hảo.
Thế Ứng sinh hợp thì
bên nguyên và bị có ý giải hoà. Thế sinh Ứng thì ta có ý cầu hoà, Ứng sinh Thế
thì người có ý cầu hoà. Thế Ứng động lâm Không, hoá Không đều giả đò hoà.
5. 世 應 比 和 官 鬼 動 恐 公 家 捉 打 官 司
Thế Ứng tỉ hoà
Quan Quỷ động khủng công gia tróc đả quan ti
Thế Ứng tỉ hoà mà Quan
Quỷ động, e quan lớẩtách cứ quan dưới.
Thế
Ứng tỉ hoà[1] là
tượng hoà giải. Nếu Quan Quỷ động khắc tất chủ quan phủ trách cứ quan dưới không
chịu theo sự hoà giải. Nếu Tử Tôn động thì cuối cùng cũng hoà giải được.
6.
卦 爻
安 靜 子 孫 興喜 親 友 勸 和 公 事
Quái
hào an tĩnh Tử Tôn hưng, hỉ thân hữu khuyến hoà công sự
Quái hào an tĩnh, Tử Tôn động, mừng được thân
hữu khuyên hoà giải việc quan.
Sáu
hào an tĩnh, Thế Ứng tuy không sinh hợp
7. 世 空 則 我 欲 息 爭
Thế Không tắc ngã
dục tức tranh
Thế lâm Không thì ta muốn thôi
tranh tụng
Thế lâm Không thì ta
muốn thôi tranh tụng, Ứng lâm Không thì người muốn thôi tranh tụng. Thế Ứng đều
Không thì cả ta và người đều muốn bãi kiện.
8. 應 動 則 他 多 機 變
Ứng động tắc tha
đa cơ biến
Ứng động thì người nhiều cơ biến.
Thế động tất ta có lòng
dùng mưu mô. Nếu hoá Quan hồi đầu khắc thì ngược lại mưu tính thất bại. Ứng động
thì người mưu mô, nếu là Nguyệt kiến thì có nương tựa quí nhân, khắc Thế thì ta
không tốt.
9. 間 傷 世 位 須 防 硬 証 同 謀
鬼 剋 間 爻 且 喜 有 司 明 見
Gian thương Thế vị
tu phòng ngạnh chứng đồng mưu
Quỷ khắc gian hào thả hỉ hữu ti minh kiến.
Gian hào thương khắc Thế hào phòng
ngưới chứng ngang ngạnh đồng mưu
Quỷ khắc gian hào lại mừng được quan trên
biết rõ.
Gian hào là người làm
chứng trung gian, sinh hợp Thế thì theo ta; sinh hợp Ứng thì theo người. Gian hào
xung khắc với Thế tất có thù với ta, xung khắc với Ứng tất có thù hằn với người.
Nếu vượng hào sinh Ứng mà suy hào sinh Thế thì có sức giúp người mà không giúp
gì được ta. Hoặc tĩnh sinh Ứng mà động
khắc Thế thì không ra mặt theo người mà ra mặt chống ta. Nếu hào xung khắc ta
ngược lại sinh hợp Ứng nên phòng người làm chứng đồng mưu hãm hại. Nếu có Quan
Quỷ khắc chế, hoặc bị Nhật thần xung khắc
tất quan trên không nghe lời người này, ta vô sự. Gian hào nếu bị hình khắc , người làm chứng tất
bị trách phạt. Hào này gần Thế thì nhân chứng của ta, gần x thì nhân chứng của
người.
10. 身 乃 根 因 事 體 空 則 情 虛
Thân nãi căn nhân
sự thể, Không tắc tình hư
Thân là nguồn gốc sự việc, lâm Không tức không
thực.
Quái thân liên quan đến
gốc nguồn sự việc, nếu vượng thì việc lớn, suy thì việc nhỏ, động thì việc gấp,
tình thì chậm, nếu Không, Phục thì sự việc không thực; Phi Phục đều Không thì
chẳng chút nào thực cả.
11. 父 為 案 卷 文 書 伏 須 未 就
Phụ
vi án quyển văn thư, Phục tu vị tựu
Phụ là án quyển, văn thư, nếu Phục tức chưa hoàn
thành.
Trong quẻ không có hào
Phụ Mẫu thì văn thư chưa xong, nếu bị Hình khắc tất nhiều sơ hở, hoá Tài cũng
thế, hoá Huynh thì bị bác bỏ, được Nguyệt kiến hợp thì quan trên chấp nhận,
xung thì không đồng ý.
12. 鬼 作 問 官 剋 應 則 他 遭 仗 責
Quỷ
tác vấn Quan khắc Ứng tắc tha tao trượng trách
Quỷ là Quan thẩm vấn, khắc Ứng tức người bị
quỡ trách.
Quỷ là quan xử kiện,
động khắc Ứng thì ta thắng kiện, khắc Thế thì ta thua kiện.
13. 日 為 書 吏 傷 身 則 我 受 刑 名
Nhật vị thư lại,
thương Thân tắc ngã thụ hình danh
Nhật là thư lại, khắc hại Thân tất ta chịu hình
phạt.
Nhật thần có thể cửu
việc mà có thể làm hư việc. Như Quỷ động khắc Thế tất bị hình phạt, nếu được Nhật
thần chế Quỷ, xung Quỷ tất nhờ lời của người ngoài giải thích mà quan coi kiện
khoan tha ta.
14. 逢 財 則 理 直 氣 壯
Phùng Tài tắc lý
trực khí tráng
Gặp Tài thì có khí phách mà lý lẽ
thẳng thắn.
Lấy Tài làm lí lẽ, Tài
lâm Thế thì ta có lỹ, lâm Ứng thì người có lý. Bị Quan Quỷ hình hại thì tuy có
lý mà quan không theo, Huynh động tất không chịu nghe theo lời biện bạch. Như vậy thì Tài là Kỵ thần.
15. 遇 兄 則 財 散 人 離
Ngộ Huynh tắc tài
tán nhân li
Gặp Huynh thì tiền hao mà người lìa.
Huynh Đệ nếu ở hào Thế
Thân thì sự việc liên can nhiều người, động thì ta hao tốn nhiều tiền bạc, thêm
Bạch Hổ thì khuynh gia bại sản. Nếu lâm hào Ứng thì đoán cho người.
16. 世 入 墓 爻 難 免 獄 囚 之 繫
Thế nhập Mộ hào
nan miễn ngục tù chi hệ
Thế nhập Mộ thì khó tránh tù tội.
Thế hào nhập Mộ, hoá
Mộ hoặc lâm Quỷ Mộ là tượng hung, tất có tai hoạ ngục tù, nếu có Bạch Hổ thì
trong tù lại bị bệnh.
17. 官 逢 太 歲 必 非 州 縣 之 詞
Quan phùng Thái Tuế
tất phi châu huyện chi từ
Quan gặp Thái Tuế tất chẳng phải việc của châu
huyện.
Quan ở hào ngũ nếu
trị Thái Tuế thì việc liên quan đến triều đình, gặp Nguyệt kiến tất liên quan đến
quan lớn.
18. 內 外 有 官 事 涉 一 司 終 不 了
Nội ngoại hữu
Quan, sự thiệp nhất ty chung bất liễu
Nội ngoại quái đều có hào Quan, việc
xử ở một ty sẽ không xong được.
Hào Quan không hiện ở
quẻ thì không có quan chủ trương xét xử, nội ngoại quái đều có quan thì quyền
không qui về một chỗ, chủ sự việc lẫn lộn, phải xử đến hai ba nơi mới xong việc
được.
19. 上 下 有 父 詞 興 兩 度 始 能 成
Thựơng
hạ hữu Phụ, từ hưng lưỡng độ thuỷ năng thành
Thượng hạ đều có hào Phụ, đưa đơn hai lần việc
mới xong.
Hai hào Quan và Phụ
không nên xuất hiện hai lần, tượng bất định, sẽ có chuyển biến. Việc kiện tụng
tất kéo dài khó kết thúc. Như xem về cáo trạng tất phải tố cáo lại mới thành.
20. 官 父 兩 強 詞 狀 表 章 皆 准 理
妻 財 一 動 申 呈 訴 告總 徒 勞
Quan Phụ lưỡng cường,
từ trạng biểu chương giai chuẩn lí,
Thê Tài nhất động,
thân trình tố cáo tổng đồ lao
Quan Phụ đều mạnh, đơn từ cáo trạng đều chấp
thuận
Thê Tài phát động tỏ bày tố cáo cũng vô ích.
Phàm những việc như
dâng biểu, tấu trình, ýô cáo đều cần hai hào Quan Phụ đều hữu khí, không bị Không
tức đều được chấp thuận. Sợ nhất là Tài động khắc
Phụ thì việc không thể thành.
21. 父 旺 官 衰 雀 角 鼠 牙 之 訟
Phụ vượng Quan
suy, tước giác thử nha chi tụng
Phụ vượng, Quan suy chỉ là việc đầu voi đuôi
chuột.
Phụ Mẫu vượng tướng,
Quan Quỷ hưu tù, thì tuy đơn từ lớn lao mà thực sự chỉ là việc nhỏ nhặt.
22. 變 衰 動 旺 虎 頭 蛇 尾 之 人
Biến suy động vượng,
hổ đầu xà vỹ chi nhân
Biến suy động vượng là người đầu cọp đuôi rắn.
Thế Ứng vương động là
thế muốn thôn tính nhau. Nếu biến nhập vào Mộ, Tuyệt, Không vong là trước mạnh
sau yếu, tương đầu voi đuôi chuột. Thế lhì dùng cho ta. Mà Ứng là nói đến người.
23. 世 若 逢 生 當 有 貴 人 倚 靠
應 衰 無 助 必 無 奸 惡 刁 唆
Thế nhược phùng
sinh đương hữu quí nhân ỷ kháo
Ứng suy vô trợ tất vô
gian ác điêu toa
Thế nếu được sinh thì có quí nhân
để nương tựa
Ứng suy không được giúp tất không có kẻ
gian ác toa rập.
Thế hào suy nhượcđược Nguyệt kiến, Nhật thần,
động hào sinh hợp tất có quí nhân phò trợ, người kia không thể làm gì ta. Ứng hào
gặp như thế thì luận ngược lại.
24. 無 合 無 生 總 旺 何 如 獨 腳 虎
有 刑 有 剋 逢 空 當 效 縮 頭 龜
Vô
hợp vô sinh tổng vượng hà như độc cước
Hữu hình hữu khắc phùng Không đương hiệu xúc đầu
qui.
Vô hợp vô sinh có vượng cũng như cọp một chân
Bị hình bị khắc, lâm Không nên như rùa rụt
đầu.
Ứng hào vượng động
không có sinh hợp thì người đối đầu như cọp một chân, không đáng sợ. Thế không được
sinh hợp lại có Nhật Nguyệt, động hào hình
khắc thì nên như rùa thụt đầu, chớ ra đấu lý.
25. 兄 在 間 中 事 必 干 眾
Huynh tại gian
trung tất can chúng
Huynh ở gian hào tất
liên quan đến nhiều người.
Huynh Đệ tại gian hào
thì trong án can phạm đông, động thì chứng nhân tham tiền đòi hỏi hối lộ, khắc Ứng
thì yêu sách tiền của người, khắc Thế thì ta phải dùng tiền mua chuộc mới ổn.
26. 父 臨 應 上 彼 欲 興 詞
Phụ lâm Ứng thượng bỉ dục hưng từ
Phụ ở hào Ứng, kẻ kia muốn khởi kiện.
Phụ Mẫu là văn thư,
lâm Thế thì ta muốn kiện, lâm Ứng thì người muốn kiên ta, động thì muốn làm
ngay, tĩnh thì chưa thực hiện.
27. 父 動 而 官 化 福 爻 事 將 成 而 偶 逢兜
勸
父 空 而 身 臨 刑 煞 詞 未 准 而 先 被 笞刑
Phụ
động nhi Quan hoá Phúc hào, sự tương thành nhi ngẫu phùng đâu khuyến
Phụ Không nhi Thân lâm hình sát,
từ vị chuẩn nhi tiên bị si hình.
Phụ động mà Quan hoá Phúc, việc sắp thành mà gặp
khuyên lơn
Phụ Không mà Thân gặp hình sát,
án từ chưa chuẩn mà đã bị hình phạt.
Phàm
xem việc tố cáo, gặp hai hào Quan Phụ đều động thì việc có thể thành tựu. Nếu
Phụcó khí mà Quan hoá Tử Tôn tất chủ thân đến chốn cửa quan sắp đầu đơn mà có
người khuyên lơn. Nếu Phụ hoá Không, Mộ, Tuyệt và Quan Quỷ hình khắc Thế hào hoặc
Thế bị Nhật thần hình xung khắc hại thì
cáo trạng chưa chuẩn thuận mà đã bị phạt roi vọt.
28. 妻 動 生 官 須 用 貲 財 囑 託
Thê động sinh Quan tu dụng ti tài chúc thác
Thê động sinh Quan nên dùng của cải mà nhờ cậy.
Nếu đã thành kiện,
quẻ có Tài động tất cần dùng tiền của để nhờ vả Quan phủ. Nếu gặp Tử Tôn xung
Quan thì tuy hao tốn tiền của cũng vô ích.
29. 世 興 變 鬼 必 因 官 訟 亡 身
Thế hưng biến Quỷ
tất nhân quan tụng vong thân
Thế động biến Quỷ tất vì kiện tụng
mà bỏ thân.
Thế trì Quan ta thất
lý, Ứng trì Quanngười kia thất lý. Thế biến Quỷ e vì kiện lên quan mà bỏ mình. Ứng
biến Quỷ thì đoán như thế với người.
30. 子 在 身 邊 到 底 不 能 結 證
官 伏 世 下 訟 根 猶 未 芟 除
Tử
tại Thân biên đáo để bất năng kết chứng
Quan phục Thế hạ tụng
căn do vị sam trừ.
Tử ở bên Thân, rốt cục cũng không thể kết án
Quan phục dưới Thế, việc kiện chưa thể kết
thúc.
Quái thân lâm Phúc Đức,
xuất hiện, phát động thì kiện tụng tiêu tan. Chỉ sợ Quan phục dưới Thế thì mầm
kiện tụng vẫn còn, trước mắt tuy chưa thành việc, nhưng đợi khi Quan vượng xuất
lộ thì kiện tụng lại tái phát.
31. 墓 逢 日 德 刑 冲 目 下 即 當 出 獄
歲 挈 福 神 生 合 獄 中 必 遇 天 恩
Mộ phùng Nhật, Đức
hình xun,g mục hạ tức đương xuất ngục
Tuế khiết Phúc thần
sinh hợp, ngục trung tất ngộ thiên ân.
Mộ mà gặp Nhật, Phúc hình xung, trước mắt tức
thoát khỏi ngục tù
Thái Tuế và Phúc thần sinh hợp thì ở trong
ngục mà được ân vua.
Hào Thế động nhập Mộ,
Quỷ động nhập Mộ tất tượng vào tù. Nếu được
Nhật thần hình xung khắc phá trước mắt tất ra tù. Ở trong ngục mà bói, mừng nhất
là được Thài Tuế sinh hợp hào Thế chủ có ân vua xá tội. Nguyệt kiến sinh hợp thì
được quan lơn tha ra, Nhật thần sinh hợp
thì được quan hữu trách buông tha, Phụ Mẫu sinh hợp thì vì nên bày tỏ tố cáo thì
có thể khỏi tội.
32. 若 問 罪 名 須 詳 官 鬼
Nhược vấn tội danh
tu tường Quan Quỷ
Nếu hỏi về tội nên rõ Quan Quỷ.
Phàm bói tội nhẹ nặng,
dùng hào Quan mà định, vượng thì nặng, suy thì nhẹ. Nếu thêm Hình, Bạch Hổ mà vượng
động khắc Thế thuộc Hoả thì chịu cực hình, thuộc Kim thì bị sung quân, Mộc thì
bị roi trượng, Thuỷ thì tội đồ. Nên xem sinh vượng, có bị chế hay không mà đoán,
không thể câu chấp.
33. 要 知 消 散 當 看 子 孫
Yếu tri tiêu tán đương
khán Tử Tôn
Muốn biết tiêu tan hay không nên xem Tử Tôn.
Nếu Phúc động Quỷ tĩnh
thì dùng sinh vượng, Nhật Nguyệt để đoán. Quỷ động Phúc tĩnh dùng Quan Mộ và Nhật
Nguyệt để đoán.
34. 卦 象 既 成 勝 負 了 然 明 白
訟 庭 一剖 是 非 判
若 昭 彰
Quái tượng ký thành
thắng phụ liễu nhiên minh bạch
Tụng đình nhất phẫu thị phi phán nhược chiêu minh
Tượng quẻ đã thành hơn thua rõ ràng
đã thấy
Pháp đình phân tách đúng sai giải quyết rõ ràng .
Nhận xét
Đăng nhận xét