TĂNG BỔ BỐC PHỆ CHÍNH TÔNG - Chương 32 QUỐC TRIỀU

Chương 32

QUỐC TRIỀU

國 朝

(Chính sự)

            1.君 恕 則 臣 忠 共 濟 明 良 之 會

                  國 泰 則 民 樂當 推 禍 福 之 源

                   雖 天 地 尚 知 共 始 終 況 國 家 豈 能 無 興 廢

                  本 宮 旺 相 周 文 王 創 八 百 年 之 基

                  大 象 休 囚 秦 始 皇 遺 二 世 主 之 禍

            Quân thứ tắc thần trung, cọng tế minh lương chi hội

            Quốc thái tắc dân lạc, đương suy hoạ phúc chi nguyên

            Tuy Thiên Địa thượng tri cọng thuỷ chung - Huống Quốc Gia khởi năng vô hưng phế.

            Bản cung vượng tướng, Chu Văn Vương sáng bát bách niên chi cơ

            Đại tượng hưu tù, Tần Thuỷ Hoàng di nhị thế chủ chi hoạ.

            Vua khoan thì thần trung, cùng giúp vận hội (vua) sáng (tôi) hiền.

            Nước thái thì dân lạc, phải suy căn nguyên phúc hoạ.

            Tuy là Trời Đất phải biết có thuỷ có chung - Huống chi Nước Nhà há nào  không hưng không phế

            Bản cung vượng tướng, Chu Văn Vương sáng nghiệp tám trăm năm

            Đại tượng hưu tù, Tần Thuỷ Hoàng truyền lại hai đời chúa.

            Như bề tôi bói, lấy bản cung làm triều đình, lấy Thái Tuế làm hào chỉ vua, hào hợp vơis Thái Tuế là hào chỉ Hoàng hậu,  Nguyền kiến là hào chỉ quan , Nhật thần là hào Đông cung, Tử Tôn là hào của thứ dân, hào Phụ là quốc gia. Bói được bản cung vượng tướng thì như con cháu của Chu Văn Vương hưởng được vận nước dài đến tám trăm năm. Nếu bản cung hưu tù , đại tượng lại hung thì như Tần Thuỷ Hoàng chỉ được hai đời là mất nước.

            2. 九 五 逢 陽 當 遇 仁 明 之 主

                   四 爻 值 福 必 多 忠 義 之 臣

            Cửu ngũ phùng dương, đương ngộ nhân minh chi chúa

            Tứ hào trị Phúc, tất đa trung nghĩa chi thần.

            Hào ngũ thuộc dương, gặp được chúa nhân từ sáng suốt

            Hào từ ở Phúc, tất có nhiều quan trung nghĩa)

            Hào ngũ là vị trí của vua, gặp hào dương là tượng gặp thanh long tài phúcấy là vua nhân từ sáng suốt. Hào tứ là vị trí của quan, nếu là hào Phúc Đức vượng tướng là quan thẳng thắn can ngăn, nêu ở Quan Quỷ, Huynh Đệ là quan a dua nịnh bợ.

            3. 歲 剋 衰 宮 玉 樹 後 庭 h花 欲 謝

            Tuế khắc suy cung, Ngọc thụ Hậu Đình Hoa dục tạ

            Thái Tuế khắc mà bản cung thì suy, cây ngọc sân sau hoa muốn rụng[1].

            Bản cung suy nhược bị Thắi Tuế khắc, nước có điềm vong loạn. Trần Hậu Chúa tuyển cung nữ có làm khúc “Ngọc thụ Hậu đình Hoa”, vua tôi sớm tối say mê ca hát, sau bị nhà Tuỳ diệt.

            4. 年 傷 弱 世 鼎 湖 龍 去 不 多 時

            Niên thương nhược Thế, đỉnh hồ long khứ bất đa thời

            Năm khắc Thế suy nhược, không bao lâu vua sẽ mất[2].

            Câu này nói đến vua tự bói.  Nếu Thái Tuế hình xung khắc hại hào Thế thì chủ bị tật bệnh, hoặc trong nước gặp nạn.           

            5. 世 臨 沐 浴 合 妻 財 夫 差 戀 西 诗 而 亡 國

            Thế lâm Mộc Dục hợp Thê Tài, Phù Sai luyến Tây Thi nhi vong quốc

            Thế ở Mộc Dục hợp với Thê Tài là Phù Sai say mê Tây Thi mà mất nước.

            Câu này nói trường hợp vua tự bói. Nếu Thế ở Mộc Dục mà hợp với hào Thê, hay hào Ứng hoặc Mộc Dục động khắc hợp với hào Thế tất hiếu sắc, như Phù Sai say mê sắc đẹp của Tây Thi mà bị nước Việt diệt.

            6. 應 帶 咸 池 臨 九 五 武 后 革 唐 命 而 為 周

            Ứng đới Hàm Trì lâm cửu ngũ, Vũ hậu cách Đường mệnh nhi vi Chu

            Ứng có Hàm Trì mà ở vị trí cửu ngũ là Vũ hậu thay nhà Đường mà lập nên nhà Chu.

            Vua tự bói thì lấy hào Ứng làm Hoàng hậu. Nếu mang Hàm Trì thì về sau tất dâm, nếu lại ở vị trí hào ngũ khắc Thế  thì như Vũ hậu nhà Đường phế vua Trung Tông làm Lư Lăng Vương,thay nhà Đường mà lập nên nhà Châu.

            7. 遊 魂 遇 空 虞 舜 南 巡 不 返

            Du hồn ngộ Không, Ngu Thuấn nam tuần bất phản

Quẻ Du hồn mà lâm Khôngắnh vua Ngu Thuấn đi tuần phương nam mà không trở về.

            Quẻ gặp Du hồn không nên rời kinh đi tuần thú, nếu thâm hung sát khắc Thế , hoặc hào Thế động hoá Mộ Tuyệt thì như vua Ngu Thuấn đi tuần phương nam rồi mất ở Thương Ngô.

            8. 歸 魂 帶 煞 始 h皇 返 國 亡 身

            Qui hồn đới Sát, Thuỷ Hoàng phản quốc vong thân

            Quẻ Qui hồn mà bị khắc chế thì như Tàn Thuỷ Hoàng trở về nước mà mất.

            Nếu gặp quẻ Qui hồn mà động hào khắc Thế Thân thì như Thuỷ Hoàng cầu tiên ở biển, trở về nước mà mất ở Sa Khâu.

            9. 子 發 逢 空 張 子 房 起 歸 山 之 計

            Tử phát phùng Không, Trương Tử Phòng khởi qui sơn chi kế

            Tử động gặp Không thì như Trương Tử Phòng tính kế vào núi tu tiên.

            Tử Tôn ở cung khác là bề tôi, nếu lâm Không mà động, bị hào Thế khắc hại, tất vua muốn hại tôi như Trương Lương đời Hán bỏ chức mà đi theo Xích Tòng Tử.

            10. 將 星 被 害 岳 武 穆 抱 籲 天 之 冤

            Tướng tinh bị hại, Nhạc Vũ Mục bão dụ thiên chi oan

            Tướng tinh bị hại thì như Nhạc Vũ Mục ôm nỗi oan thấu trời.

            Tướng tinh là như ngày Dần Ngọ Tuất xem  bói thì Ngọ là Tướng tinh, ngoài ra cứ thế mà suy. Nếu Tướng tinh ở haod Tài, Tử tất được người trung lương trí dũng, ở Quan Quỷ có Bạch Hổ là tướng hung tợn. Nếu ở Quan Quỷ khắc hại hào Thế sợ có âm mưu tạo biến. Tướng tinh bị động hào khắc hại thì như Nhạc Vũ Mục bị Tần Cối hại.

            11. 應 旺 生 合 世 爻 聖 主 得 椒 房 之 助

            Ứng vượng sinh hợp Thế hào, Thánh chúa đắc tiêu phòng chi trợ

            Ứng vượng sinh hợp hào Thếthì vua được trợ giúp của hoàng hậu.

            Hào Ứng  là hoàng hậu, nếu vượng tướng sinh hợp hào Thế lại ở Tài, Phúc thì hoàng hậu trí lược nhân từ, khiến vua làm thiện như Mã Hậu đời Hán , Tuyên Nhân đời Tống là bậc Nghiêu Thuấn trong đám nữ lưu.

            12. 日 辰 拱 扶 子 位 東 宮 攝 天 子 之 權

            Nhật thần củng phù Tử vị, đông cung nhiếp thiên tử chi quyền

            Nhật thần củng phù hào Tử là đông cung nắm quyền thay vua.

            Nếu Tử Tôn ở bản cung sinh vượng, lại được Nhật thần phò trợ là muốn truyền ngôi cho thái tử, là lúc nước có việc thế quyền cai trị nước.

            13. 世 剋 福 爻 唐 玄 宗 有 殺 兒 之 事

            Thế khắc Phúc hào, Đường Huyền Tông hữu sát nhi chi sự

Thế khắc hào Phúc là có việc Đường Huyền Tông giết con.

Nếu Thế khắc hào Tử bị Mộ Tuyệt ở bản cung, là Thái tử bị sàm tấu làm hại, như Đường Huyền Tông tin lời dèm pha của Lý Lâm Phủ  mà phế cả Thái tử,  Anh Ngạc Vương tên Diêu, Quang Vương tên Cứ rồi bắt phải chết.

            14. 子傷 君 位 隋 楊 廣 有 弒 父 之 心

            Tử thương quân vị, Tuỳ Dương Quảng hữu thí phụ chi tâm

            Tử thương hào quân, Dương Quảng đời Tuỳ có lòng giết cha).

            Tử Tôn ở bản cung vượng động khắc hào Thế là có điềm Thái tử muốn đoạt ngôi, như Tuỳ Dương Quảng giết cha mà tự lập làm vua.

            15. 一 卦 無 孫 宋 仁 t宗 有 絕 嗣 之 歎

            Nhất quái vô Tôn, Tống Nhân Tông hữu tuyệt tự chi thán

            Gặp quẻ không có Tử Tôn, Tống Nhân Tông than thở vì tuyệt tự.

            Trong quẻ không có hào Tử Tôn hoặc Tử Tôn hưu tù động nhập Mộ, tất  nước không có Thái tử, như Tống Nhân Tông than thở không có con.

            16. 四 爻 剋 子 秦 扶 蘇 中 趙 相 之 謀

            Tứ hào khắc Tử, Tần Phù Tô trúng Triệu tướng chi mưu

            Hào tứ khắc Tử Tôn, Phù Tô nước Tần trúng mưu của tướng họ Triệu.

            Hào tứ là vị trí của bề tôi, nếu vượng động khắc hại Tử Tôn của bản cung thì như Thái tử Phù Tô của nước Tần bị Triệu Cao giả chiếu bắt phải chết. 

            17. 身 值 動 官 唐 泰 宗 禁 庭 蹀 血

            Thân trị động Quan, Đường Thái Tông cấm đình điệp huyết

            Thân ở Quan Quỷ động, Đường Thái Tông dẫm lên máu ở nơi cung cấm.

            Thân Thế trì Quan vượng động tất khắc sát Huynh Đệ, như Đường Thái Tông phục binh ở cổng Huyền Vũ bắn chết Kiến Thành, Nguyên Cát, máu chảy chốn cung cấm làm ngựa dẫm phải.

            18. 世 安 空 弟 周 t泰 百 讓 國 逃 荆

            Thế an Không Đệ , Chu Thái Bá nhượng quốc đào Kinh

            Thế ở Huynh Đệ lâm Không, Chu Thái Bá nhường nước trốn vào đất Kinh.

            Thế trì Huynh Đệ lâm Không, hợp với Ứng hào, bị cát thần động khắc, là tượng anh em nhường nhau ngôi thiên tử, như Chu Thái Bá giả hái thuốc trốn vào Kinh Man, nhường ngôi cho Quí Lịch.

            19. 凶 神 生 合 世 爻 玄 宗 信 臨 甫 之 佞

            Hung thần sinh hợp Thế hào, Huyền Tông tín Lâm Phủ chi nịnh

            Hung thần sinh hợp với hào Thế,  Huyền Tông tin lời nịnh của Lâm Phủ.

            Nếu Quỷ sát động mà sinh hợp hào Thế là nịnh thần du nịnh, được vua tín nhiệm, như Đường Huyền Tông tín dùng Lý Lâm Phủ trong mười chín năm làm thiên hạ đại loạn.

            20. 君 位 傷 剋 四 位 商 纣 害 比 干 之 忠

            Quân vị thương khắc tứ vị , Thương Trụ hại Tỉ Can chi trung

            Quân vị thương khắc hào tứ, vua Trụ nhà Thương hại trung thần Tỉ Can.

            Hào tứ là bề tôi, trì Tài Tử mà bị hào vua thương khắc như Tỉ Can tận trung mà bị vua Trụ giết.

           

21. 離 宮 變 入 坎 宮 帶 凶 煞 而 徽 欽 亡 身 於 漠 北  

            Li cung biến nhập Khảm cung, đới hung sát nhi Huy Khâm vong thân ư mạc bắc

            Cung Li biến nhập vào cung Khảm bị hung sát nên Huy Khâm bỏ mạng ở sa mạc phía bắc.

            Quái tượng hung, Thế lại bị khắc, hoặc đông nhập Mộ Tuyệt là điềm chết. Li nam Khảm bắc, Li hoá Khảm là từ Nam vào Bắc, như Tống Huy Khâm bị nước Kim bắt, chết ở sa mạc phía bắc.

            22. 乾 象 化 巽 象 有 吉 曜 而 孫 劉 鼎 足 於 東 南

            Càn tượng hoá vi Tốn tượng, hữu cát diệu nhi Tôn Lưu đỉnh túc ư đông nam

            Quẻ Càn hoá Tốn, có cát tinh mà Tôn và Lưu chia chân vạc ở đông nam.

            Càn biến Tốn đại tượng là hung, nếu có cát tinh như Lưu Huyền Đức cùng với Ngô, Nguỵ  phân ba chân vạc lập thành tam quốc.

           

            23. 國 之 治 亂 興 衰 卦 理 推 詳 剖 決

            Quốc chi trị loạn hưng suy, quái lý suy tường phẩu quyết

            Nước yên, loạn hay hưng, suy đều phân tích quẻ để suy rõ.

  

---

[1] Ở đây Ngọc Thụ Hậu Đình Hoa dung với hai nghĩa là “tên khúc hát của Trần Hậu Chúa” và  “hoa của cây ngọc ở sân sau”

[2] Đỉnh Hồ long khứ là “rồng đi khỏi đỉnh Hồ”. Sử Ký chép: Hoàng Đế đúc đỉnh ở dưới núi Kinh Sơn. Đỉnh đúc xong, vua cỡi rồng lên tiên. Người sau dùng từ này để nói bậc đế vương chết.